![Yerli çipin babayiğitleri Bursa’da](https://www.bursa.com/files/uploads/news/default/ozel-yerli-cipin-babayigitleri-bursa-da-59428.webp)
60 yıllık makine firması, seneler önce Ar-Ge çalışmalarında İTÜ, ODTÜ, Cumhuriyet, Bilkent, Gazi ve Uludağ Üniversiteleri, dışarıdan Virginia Commonwealth gibi kuruluşlarla çalışan Ermaksan, çip üretimi için milyonlarca euro yatırım yaptı. Bu yatırımların ve çalışmaların karşılığını alan firma 8 yıldır Türkiye’nin ilk ve tek ’lazer çipi’ üreten şirketi olmayı başardı. Geçen 4-5 yılda dünyada yaşanan çip krizi bu teknolojinin stratejik bir ürün olduğunu gözler önüne serdi. Dünyanın birçok ülkesi çip tüketiminin artması ve stratejik öneme sahip olmasından dolayı, bu alana milyarlarca dolar yatırım yapmayı sürdürüyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın Türkiye’de 65 nm ve altı çip üretimini gerçekleştirmeyi amaçladıklarını açıklamasının ardından Bursa’da 8 yıldır ’lazer çip’ üretimi yapan Ermaksan firmasının Genel Müdürü Ahmet Özkayan, Türkiye’nin bunu yapacak potansiyeli olduğunu ve firma olarak bu girişime destek vereceklerini söyledi. Çip üretiminde de Togg fabrikası için ortaya koyulan iradenin olması gerektiğini vurgulayan Özkayan, bu işin de ’babayiğitler’inin olabileceğinin altını çizdi.
"Hem stratejik hem ülke ekonomisi için önemli"
Ermaksan Genel Müdürü Ahmet Özkayan, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın çip üretimi ile ilgili görüşlerini çok önemli bulduklarını belirterek, "Bu anlamda çipin Türkiye’de üretilmesi, buna yatırım yapılması hem stratejik hem ülke ekonomisi için önemli bir durumdur. Biz bunu destekliyoruz. Bundan 10 yıl önce çiple ilgili bir yatırıma başladık. Biz ’lazer çipleri’ üretiyoruz. Yani ışıyan çipler üretiyoruz. Hemen hemen aynı yöntemlerle, aynı altyapılarda üretiliyor. Tabii bu işlemci çipler adet olarak dünyada çok fazla rekabeti olan, yatırım bedeli oldukça yüksek bir teknoloji. Devlet eliyle mutlaka organize edilmesi gerekiyor" dedi.
"Çiplerin önemi giderek artıyor"
"Türkiye’de bu iş yapılır. Devletimiz bu işe liderlik yapıyor ve biz bundan çok büyük mutluluk duyuyoruz" diyerek sözlerini sürdüren Özkayan, "Bunu yapacak ekipler, kabiliyet bir araya geldiğinde mutlak surette olacaktır. Bir yerden başlamak gerekiyor. Türk insanı, Türk mühendisliği, üniversiteler, hocalar, gerekli altyapılar bir araya geldiğinde ben olacağına inanıyorum. Zaten ne kadar stratejik olduğunu da son 4-5 yılda gördük. Giderek önemi artan bir teknoloji. Bilgisayar, elektronik sistemler, donanım, yazılım artık hayatımızda çok fazla yer etmektedir. Çip üretimine gelişmiş ülkeler stratejik bakıyor ve ’hem kendim tasarlayacağım, hem kendim üreteceğim’ diyor. Geç kalınmış değil, bence doğru bir karar. Biz de firma olarak bu konularda işin içinde olmak, destek vermek isteriz. Bursa’da olmasını isteriz" diye konuştu.
"TEKNOSAB çip teknolojilerinde üretim merkezi olabilir"
Bursa’da yüksek teknoloji anlamında güçlü bir ekosistemin olduğunu dile getiren Özkayan, "Bursa Ticaret ve Sanayi Odası, Türkiye’nin ilk yüksek teknolojili organize sanayi bölgesini oluşturdu. Bursa Teknoloji Organize Sanayi Bölgesi’nde (TEKNOSAB) altyapı çok iyi. Bu yatırım TEKNOSAB’da olabilir. Çip yatırımı için bu bölgede uygun bir ortam var. Gerek altyapısı gerek lojistik imkanları ile TEKNOSAB, çok iyi bir seçenek. Demiryolu ve otoyol bağlantısı, limana yakınlığı ayrıca kurulacak olan Lojistik Merkezi ile öne çıkan TEKNOSAB’da fabrikalar ve üretim alanları metrekare olarak diğer OSB’lere kıyasla oldukça büyük. Son derece iyi kurgulanmış bir organize sanayi bölgesi. İstanbul’a ve teknokentlere yakınlığı da önemli bir avantaj. Bursa yüksek teknoloji ve katma değerli üretimde bir merkez konumunda. Yatırım hangi şehirde, nasıl olacak bilmiyoruz ama biz Bursa’da olmasını isteriz" ifadelerini kullandı. "Çipler birçok stratejik alanda kullanılıyor"
Ahmet Özkayan sözlerine şöyle devam etti:
"Kurulacak çip fabrikası ihtiyacı karşılar mı konusunda bir şey diyemiyorum. O tarafı kestirmek zor ama bir tüketim ve ithalat var. İthalata bağımlılık var. Mutlaka o ürünlerden yola çıkılacaktır. İthal edilen ürünlerin millileştirilmesi tarafında yola çıkılırsa, Bursa’da birçok otomotiv fabrikası var. Togg Bursa’da. Türkiye’de çipler birçok stratejik alanda kullanılıyor. Mutlaka üretilen her şey yerini bulur. Önemli olan kurulacak fabrikanın devletimizin arkasında olmasıdır. Nasıl Togg belli bir irade ile kuruldu ve devam ediyorsa bu yatırım da o irade ile yapılırsa elbette güzel olur. ’Babayiğitler’ teknolojide de çıkacaktır. Bizler de elimizden geldiğince işin içinde olmak isteriz. Bize gurur verir."
"Bu sıçrama yapılırsa Türkiye önemli bir basamak atlayacak"
Çipin ihracat kilogram değerinin oldukça yüksek olduğunun altını çizen Özkayan, "Baktığınız zaman çok ciddi rakamlara çıkıyor. Türkiye’nin bu sıçramayı yapması gerekiyor. Zaten temel düşüncede bu var. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve diğer bağlı kurumlar Türkiye’de çok ciddi çalışmalar yapıyorlar. Sürekli projeler açılıyor, çağrılara çıkıyorlar. Bu anlamda Türkiye’nin bir sıçrama yapabilmesi için elinden geleni yapıyorlar. Çip de bunun bir parçası. Bu sıçrama yapılırsa Türkiye, orta yüksek teknolojiden belki yüksek teknolojiye geçişte önemli bir basamak atlayacak. Böyle bir altyapı kurulduğundan mutlak suretle bir ekosistem de oluşuyor. Buna göre eğitim sistemi, yetişen insan, buralarda çalışmak arzusunda bulunan insanlar olacak. Genç nüfusumuz çok. Çok fazla üniversite var, buradan mezun oluyorlar ve bunlar da kendilerine iş bulacaklar" dedi.
"Çip teknolojisini üretmek basit bir şey değil"
Kendi firmalarından da söz eden Ahmet Özkayan, "Biz 60 yıllık makineciyiz. Makinelerde kullanılan lazerlerin üretimi için bu çip tesisini kurduk. Bu tesiste lazer üretiminin sıfır noktasından itibaren yani epitaksiyel büyütmeden itibaren son noktası fabrikasyon tarafı ve diyotların üretimine kadar tesiste her şey var. Bu tesis 80 kişilik çalışma sistemi ile çalışıyor. Lisans, lisansüstü, doktorasını yapmış çalışanlarımız dahilinde bir bilim adamı grubuyla yönetiliyor. Dolayısıyla üretim, kolay değil. İleri teknoloji sistemler üretiyorsunuz. Çok farklı zorlukları var. Çip teknolojisini üretmek basit bir şey değil. Bunun tasarımı var. Tasarımdan sonra uygulaması, üretimi oldukça farklı metotlar, hassas sistemler, temiz odalar giderleri fazla. Ama çıktıya baktığınızda hem stratejik hem de kıymetli. Biz bunları başardık. Bilmediğimiz konulardı ama biz ‘lazer çipleri’ üretmeyi başardık. Şu an farklı dalga boylarında lazer çipleri üretebiliyoruz. Bunları diyota çevirebiliyoruz. Diyotlar, lazer kesim modüllerinde kullanılıyor. Savunma sanayinde kullanılan diyotlarımız var. Şu anda savunma sanayinde çok stratejik noktalarda kullanılan lazerlerimiz var. Hem biraz niş konular olmakla beraber, zor olsa da devamlılığının olması gerektiğini ve bütün gücümüzle şirket olarak bu departmanımızı destekliyor olacağız. Para kazansa da kazanmasa da biz burayı sürekli yaşatır vaziyetteyiz. Kolay değil ama gelecek için çok önemli" diye konuştu.
"Bir seferberlik ister"
Çip üretimi ile ilgili de ’babayiğit’lerin çıkabileceğini sözlerine ekleyen Özkayan, "Babayiğitler elbette çıkar. Niye çıkmasın? Türkiye’de vatansever insanlar, taşın altına elini sokmuş insanlar var. Çok değerli, çok tecrübeli bilim insanları, sanayiciler, şu anda çalışan firmalar, tasarım firmaları, Teknokent’teki firmalar var. Ben cengaver babayiğitlerin çıkacağına inanıyorum. İnşallah bunlardan biri de biziz. Bu konuda çok güzel yatırımlarımız var. Bu bir el birliği, bir seferberlik ister. Bu ülke bir çip seferberliği ortaya koyarsa bu işi yapar" dedi.